اقوام ساکن در خراسان شمالی را بیشتر فارس ها ( تات ها )، کرمانج ها، ترک ها و ترکمن ها تشکیل می دهند.
علاوه بر این قومیت ها، به تعداد محدودی اقوام عرب، بلوچ و لر نیز در چند روستای این استان سکونت دارند.وجود اقوام مختلف با فرهنگ ها و آداب و رسوم متفاوت سبب شده این استان به گنجینه فرهنگ ها شهرت یابد.
فارس ها-که اغلب تات نامیده می شوند-بومیان این استان هستند که به تاتی با گویش خراسانی سخن می گویند.به گفته محققان منشاء و تبار مشترک همه تات های ایران به مادها باز می گردد. فرهنگ تاتی یک فرهنگ شفاهی است لذا مهمترین و اصلی ترین محمل فرهنگی آن ها، زبان شان بوده که سنت فرهنگی شان را در طی سال ها و قرون متمادی تا به امروز انتقال داده است.
کردهای این استان شاخه ای از کرمانج ها هستند.لفظ کرمانج در شمال خراسان هم به چادرنشینان کرمانج زبان و در مفهوم عام تر به کردهایی که گویش کرمانجی دارند اطلاق می شود.کلیم الله توحدی مولف کتاب «حرکت تاریخی کرد ها به خراسان» معتقد است کرمانجهای خراسان که عمدتا تحت عنوان سه ایل بزرگ زعفرانلو، شادلو و قراچورلو وارد این منطقه شدند، در اوایل دولت صفوی برای مقابله با تاخت و تاز ترکمانان و ازبکان به مرزهای شمال ایران کوچانده شدند.
مردم ترک نژادی که امروزه در پهنه خراسان زندگی می کنند، طی دوره ها و قرون مختلف وارد خراسان شده اند و بعضی نیز بومی خراسان می باشند. از کتب تاریخی به جا مانده، نقل های بسیاری دیده می شود مبتنی بر اینکه پیش از اسلام ماوراءالنهر و خراسان تحت تسلط ترک ها بوده است و این تسلط، طی چند حکومت و امپراتوری استمرار داشته است. بی شک وجود امپراتوری های بزرگ ترک تبار در مرزهای شمال و شرق ایران نشان از این دارد که ترک ها از زمان های بسیار دور با خراسان در ارتباط بوده اند و بعضا در این سرزمین مسکن گزیده اند.
ترکمن های مسلمان و اهل سنت استان که سکونتگاه آنان عمدتا در بخش جرگلان است از ایل گوکلان، طایفه مستقل نخورلی، طایفه مستقل تکه و طایفه مستقل تیره اتا تشکیل می شوند. هر یک از طوایف در دوره ای به دلایلی به این منطقه آمده و در آن ساکن شده اند.بطور مثال محل سکونت گو کلان ها در گذشته، سواحل دریای خزر از جمله استان بلخان ترکمنستان کنونی و بخش های مرکزی استان گلستان کنونی بوده که بر اثر نبردهای قبیله ای با طایفه یموت ها به سوی مناطق کوهستانی شرقی رانده شدند.طایفه تکه نیز در دوره ای از منطقه خوارزم به این سرزمین تبعید شدند.

اقوام خراسان شمالی

Ethnic Diverslty Of the Inhabltans Of Province

Ethnic communities in Northern Khorasan are mostlypersian (Tat), Kormanj, Turk and turkman. Limited number of Arab, Baluch and Lor tribes are also residing in several villages in addition. The different tribes with different cultures and customs has made the province famous for thetreasunes of cultures.

The fars, often called Tat, is native of the province,speaking in Tatian language with the khorasan’s dialect.According to studies, the common origins of all Tat people of Iran return to Modes. Tatian culture is an oral culture therefore, their main and most important cultural component is their language, which has transferd their cultural trandition throughout centuries.

The kurds of this province are a part of kormanj’s people. Kormanj Term in North of Khorasan refers to nomads who speak with Kormanj language and generally refers to the kurds who have kormanj’s dialect. Kalimullah Tavahodi, the author of the book named “Historical Movement of Kurds to Khorasan”,believes that khoran’s kormanj came into the area under the name of three great tribes; Zaferanlou, Shadlou and Qarachurlu. They were sent to Northern Borders of Iran in the early days of Safavid government to confront Turkmens and Uzbeks.
the Turkish people who live in khorasan area have entered khorasan during different periods and centuries

Some of them are native to khorasan. There are many quotes in historical books which show the dominance of turks on transoxian and khorasan before Islam, and this dominance has continued through several goverments and empires. Undoubtedly, existence of large Turk empires on Northern and eastern Borders of iran indicates that turks have been in contact with khorasan since many years ago, and then they settled in this land
Muslim and sunniss Turkmens and Sunnis in this province whose habitat is some part of Razu jargalan, are composed of Goklan, nokhorlee, Takke and Tire Ata tribes. Each tribes has came to this area for some reasons and settled there. For example; Goklan’s settlement was shores of Caspain sea such as Balkhan province, Turkmenitan and central parts of present Gulistan province, in the past and were sent to Eastern mountainous areas by yamout tribal. Takke tribe was exiled from khawarizm region to this land.
نormanj’s dialect. Kalimullah Tavahodi, the author of the book named krmanj language and generally refers to the kurds who have